Badania

Przeszczepienie nerki od dawcy żywego jest najlepszą metodą leczenia u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek.
Każdy, kto chciałby oddać nerkę bliskiej osobie powinien zgłosić się do lekarza nefrologa opiekującego się biorcą w stacji dializ lub w poradni nefrologicznej. Lekarz nefrolog dokonuje wstępnej oceny stanu zdrowia dawcy i jeśli nie znajdzie przeciwwskazań umawia parę dawcę i biorcę na wizytę do naszego Ośrodka Transplantacyjnego.

Najistotniejsze dane z wywiadu od potencjalnego dawcy:

  • Krwiomocz, obrzęki,
  • Zakażenia układu moczowego,
  • Kamica nerkowa,
  • Dna moczanowa,
  • Upośledzenie słuchu,
  • Cukrzyca,
  • Cukrzyca w rodzinie,
  • Choroby układowe dotyczące nerek,
  • Choroba zakrzepowo-zatorowa,
  • Choroby nerek występujące w rodzinie,
  • Nadciśnienie tętnicze,
  • Nadciśnienie tętnicze w rodzinie,
  • Choroba niedokrwienna serca,
  • Palenie papierosów,
  • Uczulenia,
  • Wcześniejsze porody, ciąże,
  • Problemy z alkoholem i narkotykami,
  • Przebyte infekcje.

Najistotniejsze punkty wstępnego badania przedmiotowego:

  • Ciśnienie tętnicze,
  • Masa ciała, wzrost, BMI,
  • Ocena skóry, węzłów chłonnych,
  • Badanie piersi u kobiet,
  • Badanie układu sercowo-naczyniowego, oddechowego,
  • Badanie brzucha

Na wstępnym etapie dawca powinien mieć wykonane następujące badania:

  • Grupy krwi,
  • Badanie ogólne moczu,
  • Morfologia krwi obwodowej,
  • Kreatynina transaminazy w surowicy,
  • Glukoza na czczo,
  • USG jamy brzusznej,
  • RTG klatki piersiowej.

Badania te finansowane są ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia.
Skierowania na nie wystawia lekarz POZ.
Żywy dawca nerki powinien być zaszczepiony przeciwko WZW B.

Przeciwwskazania do oddania nerki:

  • Wiek < 18 r. ż.,
  • Niemożliwość wyrażenia świadomej, dobrowolnej zgody,
  • Cukrzyca,
  • Powikłania narządowe nadciśnienia tętniczego,
  • Zaburzenia krzepnięcia,
  • Niektóre choroby nerek,
  • Kamica obustronna, nawrotowa,
  • Większość nowotworów,
  • Zakażenie wirusem HIV,
  • Istotne choroby układu krążenia, układu oddechowego,
  • Ciąża,
  • Narkomania,
  • Aktywna infekcja.

Proces kwalifikacji dawcy w naszym ośrodku transplantacyjnym odbywa się według określonego schematu. Przeprowadzany jest przez zespół specjalistów: chirurga transplantologa, nefrologa, anestezjologa, psychologa.
Po sprawdzeniu zgodności grup głównych krwi oraz wyników wstępnych badań laboratoryjnych i obrazowych wykonywana jest próba krzyżowa (crossmatch) między dawcą i biorcą. Dodatni wynik próby krzyżowej lub niezgodność grup głównych uniemożliwia przeszczepienie nerki w obrębie danej pary dawca-biorca
Niezgodność w grupach głównych krwi lub dodatnia próba krzyżowa (crossmatch) może stanowić wskazanie do procedury wymiany w parach żywych dawców nerek.
W kolejnych etapach wykonywane są badania obrazowe, biochemiczne, bakteriologiczne, konsultacje specjalistyczne, po których jesteśmy przekonani, że ryzyko oddania nerki jest zabiegiem bezpiecznym dla danego dawcy.

Na każdym etapie kwalifikacyjnym dawca może zrezygnować z oddania nerki.

Przed kwalifikacją potencjalnego dawcy nerki należy mieć pewność, że biorca jest odpowiednim kandydatem do przeszczepienia nerki.
Obowiązują takie same kryteria kwalifikacji jak do przeszczepienia nerki od dawcy zmarłego. Aby biorca otrzymał przeszczepienie nerki musi posiadać status „aktywny“ na Krajowej Liście Oczekujących na transplantację nerki.
W trakcie kwalifikacji potencjalnego dawcy nerki biorca powinien być zgłaszany na Krajową Listę Oczekujących na transplantację.

dr Marta Serwańska-Świętek - nefrolog