Znieczulenie do operacji pobrania nerki od dawcy żywego

Procedura pobrania nerki od dawcy żywego jest zabiegiem, który stanowi dla całego zespołu medycznego szczególne wyzwanie ze względu na konieczność zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa i możliwego do uzyskania komfortu w okresie okołooperacyjnym.

Zabieg pobrania nerki wykonywany jest przez współpracujący ze sobą sztab ludzi tworzący wykwalifikowany zespół w skład, którego wchodzą chirurdzy, anestezjolodzy i pielęgniarki.

To właśnie zespół anestezjologiczny będzie czuwał nad bezpieczeństwem pacjenta podczas zabiegu i przebiegiem znieczulenia.

Zanim dojdzie do znieczulenia, w dniu poprzedzającym operację, anestezjolog przeprowadza z dawcą rozmowę, podczas której dawca zostaje zapoznany z planowanym postępowaniem anestezjologicznym. Anestezjolog omawia wszystkie pytania, wątpliwości oraz przeprowadza wywiad dotyczący stanu zdrowia. Po dokładnym omówieniu metody, przebiegu znieczulenia, wyjaśnieniu zagadnień związanych z okresem okołooperacyjnym, dawca zostanie poproszony o podpisanie świadomej zgody na uzgodnioną procedurę anestezjologiczną.

Rano przed przyjęciem premedykacji (leków uspokajających) dawca zostanie poproszony o przygotowanie się do zabiegu: kąpiel mydełkiem antyseptycznym i przebranie w ubranie operacyjne dostarczone przez personel pielęgniarski. Po połknięciu tabletek nasennych konieczne jest przebywanie w łóżku ze względu na możliwe zaburzenia równowagi spowodowane lekami. Szczególnie istotne jest powstrzymanie się od picia na 2 -3 i jedzenia na 6 godzin przed znieczuleniem. Niezastosowanie się do tego zalecenia może prowadzić do ciężkiego powikłania podczas wprowadzania do znieczulenia, jakim jest zachłystowe zapalenie płuc. Tabletki nasenne oraz inne leki doustne, jeżeli są przepisane do przyjęcia na mniej niż 2 godziny przed znieczuleniem można połknąć popijając jedynie niewielką ilością czystej wody (2 – 3 łyżki stołowe).

W wyznaczonym czasie zespół pielęgniarski oddziału chirurgicznego przewozi dawcę na blok operacyjny, gdzie oczekuje już zespół anestezjologiczny. Po ponownym sprawdzeniu dokumentacji medycznej dawca trafia na salę operacyjną.

Podłączona zostanie aparatura monitorująca funkcje życiowe. Pielęgniarka anestezjologiczna zakłada wkłucie do żyły na kończynie górnej w celu umożliwienia podaży leków i przetaczania płynów. Podane zostaną dożylnie leki przeciwbólowe i nasenne, a poprzez założoną maseczkę dawca będzie oddychać czystym tlenem aż do zaśnięcia, czyli rozpoczęcia znieczulenia ogólnego (narkozy).

W przypadku decyzji o zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego przed znieczuleniem ogólnym zostanie wprowadzony cewnik do przestrzeni zewnątrzoponowej kręgosłupa. Tą procedurę wykonuje się w pozycji siedzącej na stole operacyjnym. Po założeniu cewnika zewnątrzoponowego i skontrolowaniu jego właściwego położenia możliwe jest podawanie leków, które wyłączą obszar operowany z czucia bólu i temperatury. Po potwierdzeniu odpowiedniego zakresu znieczulenia zewnątrzoponowego przeprowadzane jest znieczulenie ogólne, które zapewnia odpowiedni poziom snu podczas operacji.

Pobranie nerki jest operacją, która wymaga odpowiedniego zwiotczenia mięśni i z tego powodu konieczne jest prowadzenie sztucznej wentylacji płuc przez rurkę umieszczoną w tchawicy (rurka intubacyjna). Rurka wprowadzana jest dopiero po pełnym zniesieniu świadomości w pierwszej fazie znieczulenie ogólnego. Podczas całego zabiegu operacyjnego zespół anestezjologiczny zapewnia dawcy odpowiedni poziom snu oraz bezbolesności i kontroluje parametry życiowe. Po zakończeniu operacji i założeniu przez zespół chirurgiczny opatrunku na ranę przeprowadzana jest procedura budzenia.

Zadaniem zespołu anestezjologicznego podczas budzenia jest doprowadzenie dawcy do odzyskania świadomości, własnej prawidłowej czynności oddechowej przy zachowaniu odpowiedniego stopnia działania leków przeciwbólowych w celu pełnego uśmierzenia bólu. Rurkę intubacyjną usuwa się z tchawicy w momencie, kiedy w pełni powróci czynność oddechowa. Znacząca większość pacjentów nie pamięta, kiedy została ona wyjęta.

Po wybudzeniu dawca zostaje przewieziony do oddziału pooperacyjnego (Oddział Intensywnej Opieki Chirurgicznej). Zapewniona jest tam pełna opieka pooperacyjna. Kontynuowane jest monitorowanie funkcji życiowych. Opiekę nad dawcą przez 24 godziny na dobę pełni wykwalifikowany zespół pielęgniarek pod nadzorem chirurgów i anestezjologów.

Po zabiegu nie powinny występować istotne dolegliwości bólowe. Są one niwelowane przeciwbólowymi lekami podawanymi dożylnie na sali pooperacyjnej, a w przypadku znieczulenia zewnątrzoponowego poprzez ciągłą podaż do cewnika zewnątrzoponowego odpowiedniego analgetycznego roztworu za pomocą specjalnej pompy strzykawkowej. Intensywne leczenie bólu pooperacyjnego jest prowadzone przez kolejne 4 - 5 dób. Jest to czas, w którym ból ostry (pooperacyjny) ulega bardzo znacznemu ograniczeniu. W kolejnych dobach podawane są doustne leki przeciwbólowe, które zapewniają osłonę przed bólem.

Najczęściej w następnej dobie po operacji większość pacjentów jest w pełni aktywizowana (np. może samodzielnie iść do toalety, może się umyć).

Lek. Magdalena Nita